behandeling kadernota

Op 7 juli werd de kadernota behandeld. Deze viel samen met het bespreken van het coalitieakkoord. Wij vinden dat het nog wel wat meer groen, sociaal en lokaal mag! Wij dienden dan ook over 3 onderwerpen een motie in. Hieronder lees je de tekst van de algemene beschouwingen zoals onze fractievoorzitter Conny Veldhuizen die uitsprak.

Voorzitter,

Zoals beloofd zal ik de bijdrage van PRO op de kadernota en het coalitieakkoord doen aan de hand van de drie thema’s die voor PRO centraal staan de komende vier jaren, te weten Groen, Sociaal en Lokaal.

Groen.

In het coalitieakkoord wordt gesproken over een levend landschap van agrarische bedrijven, natuur, rust en tradities. Wij zien dat landschap ook, maar we zouden het graag meer levend willen zien. Dat betekent wat ons betreft meer kruiden en bloemen in het weiland, zodat insecten hier kunnen leven, weidevogels kunnen broeden en er weer vissen zwemmen in de sloten. Groene grasfalt weiden waar niets anders groeit dan raaigras wat 5x per jaar gemaaid moet worden, is niet onze definitie van levende natuur.

Buren is van oudsher een plattelandsgemeente en ja ook wij zijn trots op onze fruittelers, maar hoe mooi zou het zijn als alle inwoners zo naar onze fruittelers kunnen kijken. Daar waar er nu een deel van de bewoners overlast ervaren van steeds maar weer de gifspuit door de boomgaard en de biologische boer haar fruit afgekeurd ziet omdat er toch bestrijdingsmiddelen op zitten. Wat zou het mooi zijn als we binnen onze gemeente het gesprek hierover open kunnen voeren met elkaar, anders dan bij een voorzichtige poging hiertoe weggezet te worden met de term polarisatie.

Blij zijn wij met de ambitie van deze coalitie om de zichtbaarheid en vermarkting van streekproducten te bevorderen.

Wij geloven dat we onze natuur moeten beschermen en dat we dat in samenwerking moeten doen met onze boeren. Ik hoop en verwacht van onze nieuwe wethouder natuur dat hij niet alleen de belangen van boeren in acht neemt maar de belangen van alle inwoners. Ook van hen die zich zorgen maken over de negatieve effecten van de landbouw. We zullen de plannen en ontwikkelingen in deze op de voet volgen.

Verder zijn we blij met de verkregen provinciale subsidie Natuur en Landschap voor de periode 2026-2029. We gaan er dan vanuit dat het voor ons minimale uitvoeringsniveau brons van het biodiversiteitsplan hiermee gehandhaafd kan blijven.

Sociaal

De focus van deze coalitie op preventie en vroegsignalering juichen wij ten zeerste toe. We kijken uit naar een integrale, richtinggevende beleidsnota sociaal domein en roepen het college op deze vooral samen met de betrokken maatschappelijke organisaties vorm te geven.

Een belangrijk zorgpunt binnen het sociaal domein is de Jeugdzorg. Deze is in ieder geval financieel gezien ontspoord zou je kunnen zeggen. Gelukkig heeft onze wethouder sociaal domein ook financiën in de portefeuille waardoor hij, verwachten wij, dichter op de bal kan spelen. Want ja kosten moeten verlaagd worden maar niet ten koste van de kwaliteit van zorg. Sturen op preventie, resultaten in plaats van inzet en efficiënter inkopen in de regio zijn naar ons idee goede instrumenten. Daarnaast een diepgaande analyse van de zorgbehoefte (doelgroep, wijken of kernen met meer problemen, resultaten van verschillende behandeltrajecten) kunnen ons wellicht helpen de kosten terug te dringen.

Op 1 september aanstaande is er, op initiatief van PRO, een beeldvormende bijeenkomst over de Jeugdzorg waarin we met elkaar dieper ingaan op de situatie rondom de Jeugdzorg en hoe we daar als gemeente grip op kunnen krijgen.

In het coalitieakkoord wordt gesproken over stevige lokale teams. Wat wordt hier mee bedoelt? Een team wat de schakel vormt tussen de inwoner en de beschikbare ondersteuning? Een team? Laten we voorkomen dat dit een extra loket gaat worden. Maar ik hoor graag van de wethouder hoe hij dit ziet.

Voorzitter, even dacht ik dat het woord dorpshuis niet genoemd werd in het coalitieakkoord. Mijn mede-gemeenteraadslid, dhr. Pompert, wees mij erop dat er wel degelijk onder sport- en gezondheid gerefereerd wordt aan de dorpshuizen. Er wordt zelfs gesproken over toekomstbestendige dorpshuizen, dus dat stelt mij zeer gerust.

Met betrekking tot het vergroten van het woningaanbod wil deze coalitie de woningbouw versnellen met specifieke aandacht voor betaalbare woningen voor starters, gezinnen en middeninkomens. Helemaal goed, mits we oog blijven houden voor de leefbaarheid van deze nieuwbouwlocaties en het groene karakter van onze gemeente.

Wij missen hier de aandacht voor geschikte en betaalbare woningen voor ouderen. We gaan wel een doorstroombeleid maken om ouderen te stimuleren door te stromen, maar waarnaartoe dan? Buren is een vergrijsde gemeente. Ouderen die hun hele leven hier hebben gewoond worden gedwongen te verhuizen naar seniorenwoningen buiten onze gemeente. Een eerste inventarisatie voor een Knarrenhof in Buren-Oost leverde 80 belangstellenden en zeker 50 potentiële deelnemers op. Wij hebben dan ook een motie gemaakt waarin wij oproepen tot ook specifieke aandacht van dit college voor ouderen bij ieder woningbouwproject. In dit licht werd gisteren bekend dat hiervoor ook Rijksmiddelen beschikbaar komen, een noodzaak dus die breed erkend wordt.

De tekst van de motie luidt als volgt:

Wij zien dat:

·       De gemeente een belangrijke rol speelt bij het oplossen van het woningtekort

·       Ook de nieuwe coalitie in wil zetten op het versnellen van woningbouw voor met name starters, gezinnen en middeninkomens;

·       Ouderen gestimuleerd worden om door te stromen;

·       Zij echter niet als bijzonder doelgroep worden genoemd bij het versnellen van de woningbouw;

·       Het in onze gemeente ontbreekt aan passende en betaalbare woningen voor ouderen;

Wij vinden dat:

·       Ouderen ook in onze gemeente moeten kunnen blijven wonen;

·       Een ruim en gevarieerd aanbod van woningen voor ouderen noodzakelijk is om de doorstroom op de woningmarkt te bevorderen;

Daarom verzoekt de gemeenteraad het college om:

·       Ook specifiek aandacht te hebben voor ouderen bij ieder woningbouwproject;

·       Open te staan voor en maximaal mee te werken aan alternatieve woonvormen voor ouderen als een Knarrenhof, leeftijdsbestendig wonen en mogelijkheden voor mantelzorgwoningen;

·       De Raad jaarlijks te informeren over de groei van het aanbod in deze, te beginnen vanaf Q3 2026:

En gaat over tot de orde van de dag.

Lokaal

We zijn blij te lezen dat dat deze coalitie het kerngericht werken verder door wil ontwikkelen en lokale initiatieven met behulp van subsidies beter mogelijk wil maken. Immers in Buren wonen zeer betrokken inwoners. Zo betrokken dat zij de gang naar de rechter of Raad van State weten te vinden en er ook gebruik van maken op het moment dat zij daar aanleiding toe zien.

Onze vorige wethouder Ruimte klaagde over het ‘uit de klauw lopen’ van het aantal handhavingsverzoeken en de meerkosten die dat met zich meebrengt. Echter als blijkt dat alleen al de milieuwerkgroep in de periode 2022-2024 13 handhavingsverzoeken heeft gedaan waarvan zij er 8 gewonnen hebben, 4 verloren en er 1 verzoek nog loopt moet je je als college toch ook achter de oren krabben. En als ik dan in het coalitieakkoord lees dat we regels willen schrappen, planologische procedures versnellen, kansrijke woningbouwlocaties niet onnodig blokkeren door middelenzones in gebieden waar agrarisch gebruik op termijn verdwijnt zie ik die verzoeken niet afnemen en ook de kosten niet. Dit brengt mij op onze tweede motie:

Wij zien dat:

·       Het aantal handhavingsverzoeken volgens de woorden van wethouder Neven tijdens de oordeelsvormende raad van 2 juni jongsleden ‘uit de klauwen loopt’

·       Deze verzoeken in 2025 een forse overschrijding van de kosten laat zien

·       Een belangrijk deel van de verzoeken juridisch ook niet houdbaar bleken te zijn

·       Alleen al de milieuwerkgroep in de periode 2022-2024 13 handhavingsverzoeken heeft ingediend, waarvan er 8 ook daadwerkelijk zijn toegewezen, er eentje nog loopt en slechts 4 zijn afgewezen;

Wij vinden dat:

·       De gemeente zich de komende jaren dergelijke meerkosten niet kan veroorloven

·       Alles in het werk gezet moet worden om het aantal handhavingsverzoeken de komende raadsperiode te verminderen

·       Het college binnen de lijnen van wat wettelijk is toegestaan moet opereren

Daarom verzoekt de gemeenteraad het college om:

·       Een analyse te maken van de handhavingsverzoeken van de afgelopen vier jaren om zo de grootste risico’s in beeld te brengen;

·       Op basis hiervan een plan van aanpak op te stellen om het aantal handhavingsverzoeken te verminderen;

·       Dit plan ter informatie aan de Raad voor te leggen in Q4 van 2026;

·       De Raad jaarlijks te informeren over het aantal gewonnen en verloren handhavingsverzoeken;

En gaat over tot de orde van de dag

Tot slot en afsluitend onze financiële situatie.

Deze coalitie staat voor een grote financiële uitdaging om onze meerjarige begroting weer sluitend te maken. Dat zal betekenen dat er enerzijds bezuinigd moet worden, anderzijds gezocht moet worden naar mogelijkheden om onze inkomsten te vergroten. Omdat het hier om een structureel tekort gaat zullen we niet ontkomen aan bezuinigingen.

Wij zullen er vanuit PRO op toezien dat dit niet ten koste gaat van de voorzieningen binnen het sociaal domein, het de biodiversiteit niet doet verminderen en niet ten koste gaat van onze leefomgeving en veiligheid. Bezuinigingen die onze inwoners met lage inkomens onevenredig hard raken zullen wij niet steunen. Het oude PvdA-adagium ‘de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen’ blijft ook voor PRO nu nog het uitgangspunt.

Mogelijkheden om meer inkomsten te genereren zien wij wel. Zo zouden we de leges van de begraafplaatsen kunnen verhogen zodat deze kostendekkend zijn en kun je je afvragen of we de hondenbelasting verder moeten afbouwen. Maar bovenal vinden wij dat de verblijfsbelasting jaarlijks met het indexcijfer moet worden verhoogd anders dan de geldende afspraak deze jaarlijks met 1 cent te verhogen (of las ik nu 2 centen in de kaderbrief?). Ook de uitvoering van deze belasting moet worden gegarandeerd. Hiertoe onze derde en laatste motie:

Wij zien dat:

·       De gemeente Buren een meerjarig financieel tekort heeft

·       De afspraak rondom de verhoging van de verblijfsbelasting € 0,01 per jaar is

·       Deze afspraak niet in verhouding staat tot de jaarlijkse indexering van kosten

·       De gemeente Buren aanmerkelijk minder verblijfsbelasting vraagt dan omliggende gemeenten;

·       De uitvoering van de verblijfsbelasting niet gegarandeerd is

·    

Wij vinden dat:.

·       De financiële situatie in Buren op orde gebracht moet worden;

·       Dit niet ten koste mag gaan van het voorzieningenniveau binnen onze kernen;

·       Recreatie en toerisme ook voor de gemeente een inkomstenbron mag zijn

Daarom verzoekt de gemeenteraad het college om:

·       De verblijfsbelasting jaarlijks te verhogen met de indexering

·       Maatregelen genomen moeten worden om de uitvoering van de verblijfsbelasting te garanderen

·       De Raad in Q4 2026 te informeren over deze maatregelen

En gaat over tot de orde van de dag

Voorzitter,

Wij kijken uit naar de verdere concretisering van het coalitie-akkoord in een uitvoeringsprogramma en/of -programma’s. De Begroting 2027 zal ons op die weg zetten verwacht ik. Wij als PRO zullen constructief oppositie voeren en ons inzetten voor een sterk Groen-Sociaal en Lokaal beleid.

Ik dank U.